


เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2569 หน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) ภายใต้สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. มอบหมายให้ ดร.รัฐภูมิ ตู้จินดา ปฏิบัติหน้าที่รองผู้อำนวยการ บพค. พร้อมด้วยคณะผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ชัชนาถ เทพธรานนท์ รองศาสตราจารย์ ดร.ศักรินทร์ ภูมิรัตน รองศาสตราจารย์ ดร.ณัฐสิทธิ์ เกิดศรี ดร.กัญญวิมว์ กีรติกร และเจ้าหน้าที่ บพค. ลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานโครงการภายใต้วิทยสถานวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย (ธัชวิทย์) ครั้งที่ 1 ณ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สทน.) จังหวัดนครนายก และองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) จังหวัดปทุมธานี การลงพื้นที่ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรับฟังความก้าวหน้าและอุปสรรคของโครงการ และให้ข้อคิดเห็นต่อการดำเนินงานในระยะต่อไป
โอกาสนี้ รองศาสตราจารย์ ดร.สมศักดิ์ แดงติ๊บ รองผู้อำนวยการ สทน. และหัวหน้าโครงการ ให้การต้อนรับคณะติดตามการดำเนินงานโครงการฯ พร้อมนำเสนอภาพรวมการขับเคลื่อนการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูงของโครงการธัชวิทย์ โดยระบุว่า สทน. ดำเนินงานตามโจทย์ด้านพลังงาน 3 ด้าน ได้แก่ ความมั่นคงทางพลังงาน (Security) ความยั่งยืนด้านพลังงาน (Sustainability) และการเข้าถึงพลังงานในราคาที่เหมาะสม (Affordability) ทั้งนี้ การพัฒนากำลังคนเฉพาะทางจะดำเนินการควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีนิวเคลียร์และฟิวชัน โดยนักศึกษาผู้รับทุนจะได้เสริมประสบการณ์วิจัยจากการฝึกปฏิบัติงานในต่างประเทศ 6–12 เดือน นอกจากนี้ สทน. ยังเชื่อมโยงเครือข่ายความร่วมมือในนาม Center for Plasma and Nuclear Fusion Technology (CPaF) จำนวน 26 หน่วยงาน ครอบคลุมสถาบันวิจัย มหาวิทยาลัย ภาคเอกชน รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานภาครัฐ
สำหรับด้านการจัดการศึกษา สทน. อยู่ระหว่างปรับโครงสร้างการบริหารจัดการสู่รูปแบบ Agile ผ่านคณะอนุกรรมการบริหารหลักสูตรและกลไก Task Force ควบคู่กับการปรับแผนการเรียนสู่แบบ 1.1 (Research Only) เพื่อให้นักศึกษาทุ่มเทเวลากับงานวิจัยเชิงลึกได้เต็มศักยภาพ จากนั้น คณะฯ ได้ติดตามความก้าวหน้างานวิจัยของนักศึกษาผู้รับทุน ณ ห้องปฏิบัติการโทคาแมค ครอบคลุมโครงการปีงบประมาณ 2566 และ 2567 โดยมีหัวข้อวิจัยของนักศึกษา 3 เรื่อง ได้แก่ การออกแบบไจโรตรอน (Gyrotron) สำหรับเครื่องโทคาแมคเครื่องแรกของไทย การศึกษาปัจจัยทางวัฒนธรรมเพื่อยกระดับความปลอดภัยของเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์วิจัย และการพัฒนาอุปกรณ์ตรวจวัดรังสีจากดวงอาทิตย์สำหรับดาวเทียม CubeSat ของไทย



ช่วงบ่าย คณะฯ เดินทางไปยังศูนย์นวัตกรรมแห่งอนาคต (Futurium) อพวช. โดยมี นายสุวรงค์ วงษ์ศิริ รักษาการแทนผู้อำนวยการ อพวช. ให้การต้อนรับ จากนั้น ดร.กรรณิการ์ เฉิน รองผู้อำนวยการ อพวช. และหัวหน้าโครงการ ได้นำเสนอแนวทางการพัฒนากำลังคนด้านการสื่อสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการศึกษา (Science Communication & EdTech) ซึ่งมุ่งสร้างบุคลากรที่ทำงานข้ามศาสตร์ระหว่างวิทยาศาสตร์ การศึกษา การสื่อสาร และเทคโนโลยีดิจิทัล บุคลากรกลุ่มนี้จะรองรับการพัฒนานิทรรศการและสื่อการเรียนรู้รูปแบบใหม่ ตั้งแต่ STEM พื้นฐานไปจนถึงวิทยาศาสตร์ขั้นแนวหน้า อาทิ จีโนมิกส์ ควอนตัม ปัญญาประดิษฐ์ และวิทยาการสมอง
ด้าน รองศาสตราจารย์ ดร.จารุณี ซามาตย์ รองคณบดีฝ่ายการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และหัวหน้าโครงการที่ดำเนินงานร่วมกับ อพวช. ได้นำเสนอการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูงด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรม ซึ่งเชื่อมการเรียนระดับบัณฑิตศึกษาเข้ากับการทำวิจัยร่วมกับหน่วยงานพันธมิตร 3 ภาคส่วน ทั้งภาครัฐและสถาบันวิจัยในเครือข่ายธัชวิทย์ มหาวิทยาลัยในต่างประเทศ และภาคเอกชน โดยในปีงบประมาณ 2567 เน้นโจทย์วิจัยจาก อพวช. และหน่วยงานเครือข่ายเป็นหลัก ขณะที่ปีงบประมาณ 2568 ปรับเป็นรูปแบบที่ขับเคลื่อนด้วยความต้องการ (Demand-driven) มากขึ้น โดยเปิดให้ภาคเอกชนร่วมกำหนดโจทย์และทิศทางการพัฒนากำลังคน พร้อมกันนี้ คณะฯ ได้รับชมผลงานของนักศึกษาผู้รับทุน ได้แก่ การออกแบบนิทรรศการด้วยเทคโนโลยี Deep-AI การพัฒนาสื่อการเรียนรู้ด้านโลกศาสตร์ด้วยเทคโนโลยีการจำลองสำหรับโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกล และการพัฒนาสื่อส่งเสริมความตระหนักรู้ด้านสุขภาวะของผู้สูงวัย


จากการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างคณะผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้บริหารหน่วยงาน อาจารย์ที่ปรึกษา และนักศึกษาผู้รับทุน พบว่า การพัฒนาระบบการจัดการศึกษาให้ยืดหยุ่นและตอบโจทย์บริบทของผู้เรียนและหน่วยงานผู้ใช้บัณฑิตเป็นประเด็นสำคัญ ทั้งการเทียบเคียงมาตรฐานรายวิชาระหว่างสถาบัน การกำหนดโจทย์วิจัยร่วมกันระหว่างสถาบันวิจัย มหาวิทยาลัย และภาคเอกชนตั้งแต่ต้นทาง ให้สอดคล้องกับโครงสร้างพื้นฐานและเครื่องมือวิจัยที่มีอยู่จริง ตลอดจนการต่อยอดผลงานวิจัยไปสู่การใช้ประโยชน์ในภารกิจของหน่วยงานผู้ใช้บัณฑิตและภาคอุตสาหกรรม
บพค. ในฐานะหน่วยบริหารจัดการทุน มีพันธกิจสำคัญในการสนับสนุนการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูงของประเทศเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต การลงพื้นที่ครั้งนี้สะท้อนความร่วมมือระหว่าง บพค. สถาบันวิจัยแห่งชาติ มหาวิทยาลัย และภาคเอกชน ในการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูงที่ใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศ และตอบโจทย์ความต้องการของหน่วยงานผู้ใช้บัณฑิต โดย บพค. พร้อมนำข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากคณะผู้ทรงคุณวุฒิไปปรับปรุงกลไกการสนับสนุนให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศอย่างยั่งยืน
