เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2569 หน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) ภายใต้สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นำโดย ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. พร้อมด้วย ดร.จิตติ มังคละศิริ รองผู้อำนวยการ บพค. และเจ้าหน้าที่ บพค. ให้การต้อนรับ Dr. Wada Naoya, Senior Executive Director จาก National Institute of Information and Communications Technology (NICT) ประเทศญี่ปุ่น และ Mr. Yoshihiro Sakuda, Direct of NICT Asia Center เพื่อแลกเปลี่ยนความคืบหน้าและวางแนวทางพัฒนาความร่วมมือด้านการวิจัยและเทคโนโลยีขั้นสูงระหว่างประเทศไทยและญี่ปุ่น โดยมุ่งเน้นการพัฒนากลไกสนับสนุนทุนวิจัยร่วม (Co-Funding) ในรูปแบบความร่วมมือทวิภาคี (Bilateral Cooperation) การพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูง และการเชื่อมโยงเครือข่ายนักวิจัยของทั้งสองประเทศ โดยกำหนด Photonics และ Bio-ICT เป็นสองสาขานำร่องสำหรับการพัฒนาความร่วมมือในระยะแรก
โอกาสนี้ ดร.ณิรวัฒน์ฯ ได้แลกเปลี่ยนทิศทางนโยบายและยุทธศาสตร์ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศไทย โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับ Photonics และ Bio-ICT รวมถึง Semiconductor ซึ่งเป็นเทคโนโลยีฐานสำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งอนาคต พร้อมกล่าวถึงบทบาทของ บพค. ในการขับเคลื่อน Action Plan ของกระทรวง อว. ด้าน Frontier Research ในระยะ 5 ปี เพื่อยกระดับศักยภาพการวิจัยและเทคโนโลยีของประเทศ ผ่านการสนับสนุนงานวิจัยขั้นแนวหน้า การพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูง และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับสถาบันวิจัยชั้นนำในต่างประเทศ เพื่อเปิดโอกาสให้นักวิจัยไทยเข้าถึงองค์ความรู้ ผู้เชี่ยวชาญ และทรัพยากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่สามารถนำมาต่อยอดให้สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของประเทศไทย

ด้าน Dr. Wada Naoya ได้แลกเปลี่ยนภาพรวมทิศทางการดำเนินงานและสาขายุทธศาสตร์สำคัญขององค์กร ได้แก่ Artificial Intelligence (AI), Beyond 5G/6G, Quantum ICT และ Cybersecurity ตลอดจนศักยภาพด้าน Photonics และ Bio-ICT ซึ่งเป็นสาขาที่ทั้งสองฝ่ายมีความสนใจร่วมกัน โดย NICT มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารขั้นสูง การพัฒนาวัสดุและอุปกรณ์ รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานวิจัยที่สามารถสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีตั้งแต่ระดับงานวิจัยไปจนถึงการพัฒนาต้นแบบ ซึ่งมีศักยภาพในการเชื่อมโยงกับการพัฒนาเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมแห่งอนาคตของประเทศไทย
ทั้งสองฝ่ายยังให้ความสำคัญกับการพัฒนากำลังคนและการเชื่อมโยงเครือข่ายนักวิจัยระหว่างไทยและญี่ปุ่น โดยมีฐานความร่วมมือด้านการแลกเปลี่ยนนักศึกษาและนักวิจัย ซึ่งสามารถต่อยอดไปสู่การส่งเสริม Talent Mobility และ Researcher Exchange ที่เป็นระบบมากขึ้น เพื่อเปิดโอกาสให้นักวิจัยไทยได้ทำงานร่วมกับนักวิจัยของ NICT เข้าถึงองค์ความรู้ เทคโนโลยี และโครงสร้างพื้นฐานวิจัยขั้นสูง พร้อมสร้างกลไกการถ่ายทอดองค์ความรู้กลับมาสู่ประเทศไทย ต่อยอดสู่การพัฒนาโครงการร่วมวิจัย ขณะเดียวกัน ทั้งสองฝ่ายเห็นถึงศักยภาพในการยกระดับความร่วมมือจากกรอบความร่วมมือทางวิชาการไปสู่กลไกที่สามารถดำเนินการได้อย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น โดยมุ่งวางรากฐานไปสู่การพัฒนาโครงการวิจัยร่วมระหว่างนักวิจัยไทยและญี่ปุ่นในสาขา Photonics และ Bio-ICT ซึ่งนับเป็นครั้งแรกของไทยและเป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาความร่วมมือ จากการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และการสร้างเครือข่าย ไปสู่การออกแบบกลไกความร่วมมือที่เชื่อมโยงทั้งการพัฒนากำลังคน การวิจัยร่วม และการสนับสนุนทุนร่วมอย่างเป็นระบบ

โดยในระยะต่อไป บพค. และ NICT จะร่วมกันกำหนดขอบเขตหัวข้อวิจัยภายใต้ Photonics และ Bio-ICT ให้มีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น พร้อมพัฒนารายละเอียดของ MOU และรูปแบบ Bilateral Cooperation ที่เหมาะสมเพื่อให้สามารถเปิดรับข้อเสนอโครงการในปี พ.ศ. 2570 ตลอดจนวางรากฐานสู่การพัฒนาโครงการวิจัยร่วมที่ตอบโจทย์เทคโนโลยีแห่งอนาคต ยกระดับศักยภาพนักวิจัยไทย และเสริมสร้างขีดความสามารถด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของประเทศไทยในระยะยาว