เมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2569 ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการหน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) ภายใต้สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นวิทยากรบรรยายพิเศษในหัวข้อ “เป้าหมายสำคัญของทุนด้านการพัฒนากำลังคน และเส้นทางนักวิจัยในสถาบันอุดมศึกษา” โดยมี รศ.ดร.กัมปนาท เทียนน้อย ผู้อำนวยการสำนักวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) ให้การต้อนรับและกล่าวเปิดงาน ณ ห้องประชุม Cloud 9 ชั้น 9 อาคารสำนักวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มจพ. กรุงเทพมหานคร
ในการบรรยาย ดร.ณิรวัฒน์ฯ ได้นำเสนอวิสัยทัศน์และพันธกิจของ บพค. พร้อมชี้แจงแนวทางการเปิดรับข้อเสนอโครงการ ประจำปีงบประมาณ 2570 ซึ่งมุ่งสนับสนุนการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูง งานวิจัยขั้นแนวหน้า โครงสร้างพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยเน้นให้นักวิจัยออกแบบโครงการที่มีผลลัพธ์ (Outcome) และผลกระทบ (Impact) ที่ชัดเจน เชื่อมโยงกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรมและยุทธศาสตร์ของประเทศ พร้อมส่งเสริมการร่วมลงทุน (Co-investment) และการสร้างความร่วมมือกับภาคเอกชนและหน่วยงานผู้ใช้ประโยชน์ เพื่อให้ผลงานวิจัยสามารถต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจและสังคมได้
ทั้งนี้ กรอบการสนับสนุนทุนแบ่งออกเป็น 4 ภารกิจ ประกอบด้วย
1) Strategic Brainpower Development (M1) ให้ความสำคัญกับการพัฒนานักวิจัยสมรรถนะสูงผ่านโครงการ Industrial Postdoc/Postgrad Fellowship ซึ่งส่งเสริมให้นักวิจัยระดับหลังปริญญาโทและหลังปริญญาเอกทำงานร่วมกับภาคอุตสาหกรรมและภาคบริการ เพื่อทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการถ่ายทอดองค์ความรู้ใหม่ ควบคู่กับการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง โดยต้องปฏิบัติงานร่วมกับภาคอุตสาหกรรมไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของระยะเวลาโครงการ
2) Frontier Research and Frontier Technology Development (M2) สนับสนุนงานวิจัยที่สร้างองค์ความรู้ใหม่ และก่อให้เกิดผลกระทบในระดับชาติหรือระดับสากล ใน 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ (1) Life Sciences (2) Physical Sciences และ (3) Social Sciences, Humanities and Arts โดยมุ่งเน้น Heritage Science รวมถึงสนับสนุนเทคโนโลยีสำหรับอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคตที่สามารถพัฒนาเป็นต้นแบบและนำไปใช้จริง ได้แก่ เทคโนโลยีอวกาศ ภูมิสารสนเทศอัจฉริยะ แบตเตอรี่รุ่นใหม่ Physical AI หุ่นยนต์ และระบบอัตโนมัติอัจฉริยะ
3) International Partnership and Future Technology Co-Investment (M3) มุ่งเชื่อมโยงนักวิจัยไทยกับมหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย หน่วยงานให้ทุน และโครงสร้างพื้นฐานชั้นนำของโลก ผ่าน 3 กลไกหลัก ได้แก่ Talent Mobility, Collaborative Research และ Infrastructure and Network ตัวอย่างความร่วมมือ ได้แก่ ญี่ปุ่น เยอรมนี ฝรั่งเศส จีน สหราชอาณาจักร สหภาพยุโรป รวมถึงเครือข่าย CERN, DESY, ITER, JST และ e-ASIA JRP
4) STI Infrastructure and Ecosystem Development (M4) ประกอบด้วย 2 ส่วน ได้แก่ (1) การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการวิจัย โดยสนับสนุนการจัดหาและยกระดับเครื่องมือ ห้องปฏิบัติการ โครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เน้นให้มีหน่วยงานผู้ใช้ประโยชน์ร่วมลงทุนและมีแผนบริหารจัดการเพื่อความยั่งยืน และ (2) การพัฒนาและยกระดับสถาบันวิจัย มุ่งยกระดับสถาบันด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมให้ทันสมัยและเทียบเคียงระดับนานาชาติ ผ่านการวิเคราะห์ช่องว่าง (Gap Analysis) การเทียบเคียงมาตรฐาน (Benchmarking) ตลอดจนการพัฒนาเทคโนโลยีฐาน บุคลากร ระบบบริหารจัดการ และกลไกให้บริการผู้ใช้ประโยชน์
ภายหลังการบรรยาย บพค. ได้เปิดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและตอบข้อซักถามเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาข้อเสนอโครงการวิจัย การเตรียมความพร้อมของอาจารย์ใหม่ที่สนใจรับทุนวิจัย เงื่อนไขและหลักเกณฑ์การยื่นขอรับทุน ตลอดจนกลไกการสนับสนุนทุนของ บพค. ซึ่งได้รับความสนใจจากคณาจารย์และนักวิจัยที่เข้าร่วมกว่า 50 คน สะท้อนถึงความสนใจในการพัฒนางานวิจัยที่ตอบโจทย์ประเทศ และความร่วมมือระหว่าง บพค. กับสถาบันอุดมศึกษาในการสร้างระบบนิเวศการวิจัยและนวัตกรรม เพื่อขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศ และยกระดับประเทศไทยสู่ฐานการพัฒนาเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมแห่งอนาคต
