เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2569 หน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) ภายใต้สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นำโดย ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. พร้อมด้วย ดร.จิตติ มังคละศิริ รองผู้อำนวยการ บพค. และเจ้าหน้าที่ บพค. เข้าร่วมกิจกรรม Welcome Reception ของการอบรมปฏิบัติการการพัฒนาและขับเคลื่อนผู้นำข้ามศาสตร์ Advancing Leadership Program (ALP) ณ โรงแรมโนโวเทล กรุงเทพ ฟิวเจอร์พาร์ค รังสิต โดยได้รับเกียรติจาก ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ และ ดร.จุฬารัตน์ ตันประเสริฐ รองผู้อำนวยการ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมกิจกรรมจากเครือข่าย Belmont Forum พันธมิตรระหว่างประเทศ นักวิจัย และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจากหลากหลายประเทศ
กิจกรรม ALP Workshop จัดขึ้นระหว่างวันที่ 25–29 มิถุนายน 2569 โดย บพค. ให้การสนับสนุนและร่วมเป็นเจ้าภาพในการจัดกิจกรรมในประเทศไทย ภายใต้โครงการ “โครงการพัฒนาและขับเคลื่อนผู้นำข้ามศาสตร์ ภายใต้ความร่วมมือกับ Belmont Forum และเครือข่ายต่างประเทศ” ซึ่งได้รับการสนับสนุนทุนจาก บพค. ภายใต้แผนงาน N49 Global Partnership โดยมี ดร.อรกนก พรรณรักษา เป็นหัวหน้าโครงการ ทั้งนี้ กิจกรรมดังกล่าวมีผู้เข้าร่วมในรูปแบบ Transdisciplinary Pairs หรือ TD Pairs จำนวน 13 คู่ ประกอบด้วยนักวิจัยและผู้มีบทบาททางสังคมจากประเทศต่าง ๆ อาทิ อาร์เจนตินา บราซิล โคลอมเบีย มาเลเซีย ไต้หวัน เอกวาดอร์ เอธิโอเปีย อินเดีย สหรัฐอเมริกา เม็กซิโก เยอรมนี และประเทศไทย รวมถึงผู้แทนจาก Belmont Forum ทีมวิทยากรกระบวนการ และหน่วยงานพันธมิตรที่เกี่ยวข้อง สะท้อนถึงความหลากหลายขององค์ความรู้ ประสบการณ์ และบริบทการพัฒนาจากหลายภูมิภาคทั่วโลกที่มาร่วมแลกเปลี่ยนและพัฒนาภาวะผู้นำในการทำงานวิจัยข้ามศาสตร์ร่วมกันในประเทศไทย
หัวใจสำคัญของกิจกรรม ALP คือการพัฒนาภาวะผู้นำข้ามศาสตร์ผ่านการทำงานร่วมกันระหว่าง “นักวิจัย” และ “ผู้มีบทบาททางสังคม” เพื่อให้สามารถร่วมกันทำความเข้าใจโจทย์ที่ซับซ้อน แลกเปลี่ยนมุมมองจากหลากหลายศาสตร์ หลายภาคส่วน และหลายบริบทประเทศ ตลอดจนออกแบบแนวทางความร่วมมือที่สามารถนำไปสู่การใช้ประโยชน์จริงได้ในอนาคต โดยกิจกรรมครั้งนี้นับเป็นหนึ่งในกิจกรรมรุ่นแรกของ Belmont Forum ที่พัฒนากระบวนการเรียนรู้ในรูปแบบการจับคู่ TD Pairs อย่างเป็นระบบ ผ่านกระบวนการ Workshop แบบมีส่วนร่วมที่เน้นการสื่อสาร การรับฟัง การสร้างความไว้วางใจ การพัฒนาภาวะผู้นำแบบรวมพลัง การสร้างเครือข่ายเพื่อผลกระทบ และการจัดทำแผนปฏิบัติการของคู่โครงการ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการขับเคลื่อนงานวิจัยข้ามศาสตร์ให้สามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้ไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงสังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม
การจัดกิจกรรม ALP ในประเทศไทยสะท้อนบทบาทของ บพค. ในการสนับสนุนงานวิจัยที่เชื่อมโยงความเป็นเลิศทางวิชาการเข้ากับความต้องการของประเทศและสังคม โดยเฉพาะโจทย์ท้าทายสำคัญที่มีความซับซ้อน ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม สังคม เศรษฐกิจ เทคโนโลยี ความมั่นคงทางอาหาร การเปลี่ยนผ่านพลังงาน สุขภาพ และความยืดหยุ่นของสังคม ซึ่งล้วนต้องอาศัยการทำงานร่วมกันข้ามศาสตร์ ข้ามภาคส่วน และข้ามพรมแดน แนวทาง Transdisciplinary Research จึงมีความสำคัญต่อการสร้างองค์ความรู้ที่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในมิติทางวิชาการ แต่สามารถเชื่อมโยงกับผู้ใช้ประโยชน์ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และบริบทปัญหาจริง เพื่อผลักดันผลลัพธ์ของงานวิจัยไปสู่การใช้ประโยชน์และการพัฒนาอย่างยั่งยืน
นอกจากนี้ การสนับสนุนกิจกรรม ALP ในประเทศไทยยังสะท้อนแนวทางการขับเคลื่อน Tech Diplomacy หรือการทูตเชิงเทคโนโลยีของ บพค. ที่มุ่งเชื่อมโยงศักยภาพของนักวิจัย บุคลากรทักษะสูง และเครือข่ายความร่วมมือจากทั่วโลกเข้ากับการแก้ไขโจทย์สำคัญของประเทศไทย โดยเฉพาะคำถามเชิงยุทธศาสตร์ที่ว่า “เราจะดึงดูดนักวิจัยเก่ง ๆ จากต่างประเทศ และใช้ความสามารถของบุคลากรนานาชาติที่มีความตั้งใจจะเข้ามาร่วมแก้ไขปัญหาของประเทศไทยได้อย่างไร” เวที ALP จึงเป็นตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมของการเปิดประเทศไทยให้เป็นพื้นที่กลางของการเรียนรู้ ร่วมคิด และร่วมสร้างทางออกกับเครือข่ายนานาชาติ ผ่านการเชื่อมโยงนักวิจัย ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และองค์กรพันธมิตรจากหลายประเทศเข้าด้วยกัน อันจะช่วยยกระดับบทบาทของ บพค. และประเทศไทยในฐานะผู้ร่วมสร้างระบบนิเวศวิจัยและนวัตกรรมระดับโลก พร้อมต่อยอดไปสู่ความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมที่สร้างผลกระทบต่อเศรษฐกิจ สังคม อุตสาหกรรมแห่งอนาคต และการพัฒนาอย่างยั่งยืนในอนาคต
