เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2569 หน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ภายใต้การนำของ ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. มอบหมายให้ ผศ. ดร.ชินวุธ พิพัฒน์ภานุกูล คณะทำงานส่งเสริมโปรแกรมพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือนานาชาติและภาคีสำคัญของโลกด้านการวิจัยการพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่ออนาคต บพค. พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ บพค. เข้าร่วมงานประชุม “Japan–Thailand Space Industry Forum” ณ โรงแรม เดอะ ริทซ์-คาร์ลตัน กรุงเทพมหานคร
การประชุมนี้จัดขึ้นภายใต้ความร่วมมือระหว่างสถานเอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย และสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ภายใต้กระทรวง อว. โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างประเทศไทยและญี่ปุ่นในด้านอวกาศ พร้อมทั้งสำรวจแนวทางความร่วมมือที่เป็นรูปธรรม อันจะนำไปสู่การพัฒนาโครงการและความร่วมมือทางเทคนิคในอนาคต ตลอดจนการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจอวกาศของประเทศไทย

ทั้งนี้ ยังสะท้อนถึงการเปลี่ยนผ่านของโลกสู่ “เศรษฐกิจอวกาศ” (Space Economy) ซึ่งมีแนวโน้มเติบโตอย่างรวดเร็ว และครอบคลุมห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) ตั้งแต่การพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศ โครงสร้างพื้นฐาน ไปจนถึงการประยุกต์ใช้ข้อมูลอวกาศในภาคเศรษฐกิจต่าง ๆ โดยประเทศไทยมีศักยภาพในการต่อยอดในหลายมิติ โดยเฉพาะการใช้ประโยชน์จากข้อมูลดาวเทียม การพัฒนาเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง และการสร้างบริการใหม่ที่ตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรมและสังคม
โดยพิธีเปิดการประชุมได้รับเกียรติจาก ดร.พันธุ์เพิ่มศักดิ์ อารุณี รองปลัดกระทรวง อว. และนายมาซาโตะ โอตะกะ เอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย กล่าวเปิดงานร่วมกัน โดยสะท้อนถึงความมุ่งมั่นของทั้งสองประเทศในการยกระดับความร่วมมือด้านอวกาศให้มีความเข้มแข็งและต่อเนื่อง พร้อมเป็นพันธมิตรสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจอวกาศและสร้างโอกาสใหม่ให้กับประเทศ
ภายในงานประชุมฯ มีการบรรยายจากผู้แทนระดับนโยบายและผู้เชี่ยวชาญจากทั้งสองประเทศ อาทิ ผู้แทนจากกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรมแห่งญี่ปุ่น กระทรวงกิจการภายในและการสื่อสารแห่งญี่ปุ่น กระทรวงการต่างประเทศแห่งญี่ปุ่น และ GISTDA โดยสะท้อนวิสัยทัศน์และยุทธศาสตร์การพัฒนาอุตสาหกรรมอวกาศของญี่ปุ่น ซึ่งประสบความสำเร็จจากการสนับสนุนเชิงนโยบายอย่างต่อเนื่อง การลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน การพัฒนากำลังคน และการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน ควบคู่กับการนำเสนอความก้าวหน้าและศักยภาพของประเทศไทยด้านเทคโนโลยีอวกาศและดาวเทียม

ในช่วงการประชุมภาคบ่าย ได้มีการจัดเสวนาใน 2 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ “Satellite Constellation enabling Thailand competitiveness for Agriculture, Disaster Management & Maritime” และ “New Frontier: Strategic Spaceport” โดยมีภาคเอกชนจากประเทศญี่ปุ่น อาทิ Axelspace, Synspective Inc., ArkEdge Space, ANA Trading และ Innovative Space Carrier Inc. รวมถึงหน่วยงานภาครัฐของไทย อาทิ GISTDA และสถาบันเทคโนโลยีป้องกันประเทศ ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์และนำเสนอเกี่ยวกับเทคโนโลยีดาวเทียมและบริการข้อมูลอวกาศที่มีศักยภาพเชิงพาณิชย์ รวมถึงแนวทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านอวกาศเช่นท่าอวกาศยาน เพื่อรองรับอุตสาหกรรมอวกาศเชิงพาณิชย์ในอนาคต
โอกาสนี้ บพค. ได้ใช้เวทีดังกล่าวในการหารือและสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับนักวิจัยไทย หน่วยงานเชิงนโยบาย และภาคเอกชนจากประเทศญี่ปุ่น เพื่อร่วมพัฒนางานวิจัยด้านวิทยาศาสตร์ระบบโลกและอวกาศ รวมถึงการประยุกต์ใช้ข้อมูลอวกาศสำหรับการแก้ไขปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมถึงปัญหาที่ท้าทายทางสังคม โดยมุ่งวางกลยุทธ์ที่สอดคล้องยุทธศาสตร์ในการเร่งรัดการพัฒนาการวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทยในเศรษฐกิจอวกาศ อันจะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรมและกิจการแห่งอนาคตต่อไป

การจัดงานในครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของเทคโนโลยีอวกาศในฐานะเครื่องมือสำคัญในการรับมือกับความท้าทายระดับโลก อาทิ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การจัดการภัยพิบัติ และความมั่นคง ซึ่งล้วนต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างประเทศและการมีส่วนร่วมของภาคเอกชนในการขับเคลื่อนนวัตกรรม ทั้งนี้ บพค. ในฐานะหน่วยงานที่ขับเคลื่อนการพัฒนางานวิจัยและเทคโนโลยีขั้นแนวหน้า พร้อมสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศเพื่อการประยุกต์ใช้ประโยชน์สำหรับการพัฒนาประเทศ และต่อยอดสู่อุตสาหกรรมอวกาศในอนาคตอย่างเป็นรูปธรรม