เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 หน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ภายใต้การนำของ ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. มอบหมาย ผศ.ดร.ชินวุธ พิพัฒน์ภานุกุล คณะทำงานส่งเสริมโปรแกรมพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือนานาชาติและภาคีสำคัญของโลกด้านการวิจัยการพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่ออนาคต บพค. เข้าร่วมงาน “Training Workshop for the Next Generation of Science, Technology and Innovation (STI) Leaders 2026” ภายใต้ธีม “From Strategy to Impact: Developing Practical Skills for STI Coordination and Collaboration” ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 24–26 กุมภาพันธ์ 2569 ณ โรงแรม Holiday Inn Bangkok Sukhumvit กรุงเทพมหานคร
การอบรมเชิงปฏิบัติการดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อพัฒนาศักยภาพนักวิชาการ และผู้นำรุ่นใหม่ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม จากประเทศสมาชิกอาเซียนและญี่ปุ่น ให้มีความพร้อมด้านภาวะผู้นำ การประสานงานเครือข่าย และการออกแบบโครงการวิจัยร่วมระดับนานาชาติที่สามารถขับเคลื่อนจากระดับยุทธศาสตร์สู่การปฏิบัติจริง โดยมุ่งเน้นการเสริมสร้างทักษะด้าน STI Coordination ซึ่งถือเป็นกลไกสำคัญของระบบนิเวศวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมในระดับภูมิภาค
ในการนี้ ผศ.ดร.ชินวุธ พิพัฒน์ภานุกุล ได้เป็นวิทยากรบรรยายในหัวข้อ “Introduction to the International Collaborative STI Research and Development Programs and Projects” โดยนำเสนอภาพรวมวิสัยทัศน์ กลยุทธ์ และนโยบายการสนับสนุนทุนของ บพค. ภายใต้กรอบแผนวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (พ.ศ. 2566–2570) ซึ่งมุ่งขับเคลื่อนการพัฒนากำลังคน งานวิจัยขั้นแนวหน้า และเทคโนโลยีล้ำสมัย เพื่อเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ ควบคู่กับการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาติอย่างเป็นระบบ
ผศ.ดร.ชินวุธฯ ยังได้อธิบายพันธกิจเชิงยุทธศาสตร์ของ บพค. ในการสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจมูลค่าสูงด้วยวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม การพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน การผลักดันงานวิจัยขั้นแนวหน้าเพื่อเตรียมความพร้อมสู่โอกาสในอนาคต และการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูงควบคู่กับการเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันวิจัย พร้อมทั้งนำเสนอ 6 กลุ่มเทคโนโลยีเป้าหมาย ได้แก่ 1) Digital & Computing 2) Sensor and Photonic Technologies and Advanced Electronics 3) Biotechnology and Synthetic Biology 4) Clean and Smart Energy 5) Advanced Materials และ 6) Frontier Technologies อาทิ Quantum Technology และ Space Technology ซึ่งเป็นสาขาที่มีศักยภาพในการสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาคและระดับโลก
ในส่วนของกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศ ได้กล่าวถึงโปรแกรม N49: Global Partnership และ N41: Global League ซึ่ง บพค. ให้การสนับสนุนทั้งความร่วมมือแบบทวิภาคีและพหุภาคี ผ่านเครื่องมือสำคัญ เช่น Collaborative Research Grant และ Mobility Grant ตลอดจนการเปิด Joint Call ร่วมกับหน่วยงานต่างประเทศ อาทิ e-ASIA Joint Research Program, Joint Funding Scheme ระหว่างยุโรป–อาเซียน, ความร่วมมือ JST–PMU-B ระหว่างไทย–ญี่ปุ่น และ PH–THA IDEAL Program ระหว่างไทย–ฟิลิปปินส์ โดยได้อธิบายกระบวนการพิจารณาโครงการร่วมตั้งแต่การเปิดรับข้อเสนอ การตรวจสอบคุณสมบัติ การประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ การประชุมพิจารณาร่วมระหว่างประเทศ ตลอดจนการอนุมัติโครงการ ซึ่งสะท้อนความเข้มข้นและมาตรฐานสากลของกระบวนการบริหารจัดการทุน นอกจากนี้ ยังได้ยกตัวอย่างโครงการความร่วมมือไทย–ญี่ปุ่นที่ประสบความสำเร็จ เช่น โครงการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตเชื้อเพลิงการบินยั่งยืนจากชีวมวล และโครงการพัฒนาแบตเตอรี่ชนิด Zinc-based Flow Battery เพื่อสนับสนุนระบบพลังงานหมุนเวียน ซึ่งแสดงให้เห็นผลลัพธ์ทั้งในด้านผลงานตีพิมพ์ระดับนานาชาติ การพัฒนาต้นแบบเทคโนโลยี การยื่นจดสิทธิบัตร และระดับความพร้อมเทคโนโลยี (TRL) ที่สามารถต่อยอดสู่การใช้งานจริง
การบรรยายในครั้งนี้ ทำให้ผู้เข้าร่วมเห็นความเชื่อมโยงระหว่างยุทธศาสตร์ระดับชาติ กลไกทุนระหว่างประเทศ และการออกแบบโครงการวิจัยร่วมที่สามารถขับเคลื่อนจากแนวคิดเชิงยุทธศาสตร์สู่ผลลัพธ์ที่วัดผลได้จริง อันสอดคล้องกับเป้าหมายของการพัฒนาผู้นำด้าน STI Coordination ในภูมิภาคอาเซียน–ญี่ปุ่น และสะท้อนบทบาทของ บพค. ในฐานะกลไกสำคัญของประเทศไทยในการเชื่อมโยงเครือข่ายความร่วมมือวิจัยระดับภูมิภาคและระดับโลก เพื่อขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมสู่การเติบโตอย่างยั่งยืน
