เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2569 หน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นำโดย ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ผู้อำนวยการ บพค. ดร.จิตติ มังคละศิริ รองผู้อำนวยการ บพค. ดร.รัฐภูมิ ตู้จินดา รองผู้อำนวยการ บพค. พร้อมด้วย ดร.วิบูลย์ รักสาสน์เจริญผล กรรมการบริหาร สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และ คุณพีระ เชาว์เฉลิมพงศ์ ผู้เชี่ยวชาญนโยบาย กลุ่มยุทธศาสตร์ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ให้เกียรติต้อนรับ Dr. Wada Naoya, Director General จาก National Institute of Information and Communications Technology (NICT) ประเทศญี่ปุ่น เพื่อเข้าร่วมหารือเชิงยุทธศาสตร์ว่าด้วยความร่วมมือด้านไบโอเซนเซอร์และโฟโตนิกส์เพื่อเทคโนโลยีแห่งอนาคต (Strategic Dialogue on Biosensor and Photonic Collaboration for Future Technologies) ณ ห้องประชุมหว้ากอ 4 ชั้น 14 อาคารจัตุรัสจามจุรี กรุงเทพฯ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนางานวิจัยทางด้าน Bio-ICT & Photonics สู่การใช้จริง
ดร.ณิรวัฒน์ฯ ผู้อำนวยการ บพค. ได้กล่าวถึงพันธกิจและแสดงวิสัยทัศน์ของหน่วยงาน โดยเน้นย้ำความพร้อมในทุกมิติ ทั้งระบบทุนวิจัย กำลังคน และเครือข่ายความร่วมมือ พร้อมนำเสนอผลผลิตที่ผ่านมาที่เป็นรูปธรรมในหลากหลายด้าน ครอบคลุมทั้งผลงานวิชาการระดับสูง สิทธิบัตร ต้นแบบเทคโนโลยี รวมถึงเครือข่ายความร่วมมือระหว่างประเทศที่ช่วยยกระดับการมีบทบาทของประเทศไทยในเวทีโลก
ผู้อำนวยการ บพค. ยังเน้นความสำคัญของ “กลไกการทำงานร่วมกับภาคเอกชน” โดยกำหนดเงื่อนไขให้ภาคอุตสาหกรรมเข้ามามีส่วนร่วมสนับสนุน พร้อมทั้งวางเป้าหมายการพัฒนากำลังคนให้ตอบโจทย์ความต้องการในการจ้างงานจริงในภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะการสร้างบุคลากรทักษะสูงในสาขาที่จำเป็นต่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคตของประเทศ อาทิ เซมิคอนดักเตอร์ ยานยนต์สมัยใหม่และรถยนต์ไฟฟ้า (EV) และอุตสาหกรรมที่ขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) และจาก 6 แพลตฟอร์มเทคโนโลยีเป้าหมายภายใต้แผนพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พ.ศ. 2568-2570 โดย บพค. ให้ความสนใจเป็นพิเศษในแพลตฟอร์มเทคโนโลยี 2 กลุ่ม ได้แก่ เทคโนโลยีเซนเซอร์และอิเล็กทรอนิกส์ (Sensor & Electronics Technology) และเทคโนโลยีวัสดุขั้นสูง (Advanced Materials Technology) ซึ่งอาจเป็นจุดร่วมที่สอดคล้องกับโจทย์ความร่วมมือของ NICT
ด้าน Dr. Wada Naoya จาก NICT ได้นำเสนอขีดความสามารถและทิศทางการพัฒนาเทคโนโลยีที่โดดเด่นของหน่วยงาน โดยเน้นกลุ่มเทคโนโลยีโฟโตนิกส์ (Photonics) และไบโอเซนเซอร์ (Biosensors) ซึ่งมุ่งพัฒนาในระดับ “อุปกรณ์และระบบ” เพื่อรองรับการนำไปใช้จริงในภาคอุตสาหกรรมและภาคสังคม ทั้งนี้ NICT เป็นหน่วยงานภาครัฐของประเทศญี่ปุ่น ที่เน้นการวิจัยและพัฒนาด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communications Technology: ICT) ซึ่งทำหน้าที่ขับเคลื่อนการพัฒนาเทคโนโลยีและงานวิจัยตั้งแต่ระดับพื้นฐานจนถึงระดับประยุกต์ เพื่อสนับสนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจและการพัฒนาสังคมดิจิทัลของประเทศ นอกจากนี้ NICT มีความโดดเด่นด้านงานวิจัยและนวัตกรรมในสาขาเครือข่ายและระบบการสื่อสารขั้นสูง อาทิ เทคโนโลยี Beyond 5G/6G โฟโตนิกส์และออปติคัลคอมมูนิเคชัน เทคโนโลยีควอนตัม ICT ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ รวมถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านมาตรฐานและการทดสอบ และการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่การใช้งานจริงผ่านความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยและภาคอุตสาหกรรม
โดยแนวทางความร่วมมือที่หารือร่วมกัน ประกอบด้วย กรอบการร่วมทุน เช่น co-funding/joint call การแลกเปลี่ยนนักวิจัย และการใช้ห้องปฏิบัติการร่วม เป็นต้น การสร้างกลไกเคลื่อนย้ายนักวิจัยเพื่อยกระดับทักษะและถ่ายทอดองค์ความรู้แบบ “ทำจริงในสถานที่จริง” การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสนามทดสอบ รวมถึงแนวคิดตั้ง “ชุดทดลองที่เทียบเท่า” ระหว่างไทย–ญี่ปุ่นเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและทำงานต่อเนื่องได้ รวมทั้งการทำ MoU และ SOP ที่ชัดเจนโดยยึดความสนใจร่วมและกรอบการอนุมัติของแต่ละฝ่าย เป็นต้น เนื่องจากไทยมีระบบทุนและเครือข่ายที่พร้อมขับเคลื่อน ขณะที่ญี่ปุ่นมีเทคโนโลยีอุปกรณ์และโครงสร้างพื้นฐานระดับแนวหน้า การหารือครั้งนี้จะเริ่มจากโจทย์เล็ก ๆ สู่ความร่วมมือระยะยาวที่ต่อยอดได้ถึงการใช้จริงในอุตสาหกรรมและสังคม
ทั้งสองฝ่ายเห็นตรงกันว่า ความร่วมมือระยะต่อไปจะเริ่มจากหัวข้อที่โฟกัสและมีจุดแข็งร่วมโดยเฉพาะ “Biotechnology ผสาน ICT” รวมถึง Biosensor และ Photonics ก่อนขยายสู่โครงการขนาดใหญ่ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์เร็ว วัดผลได้ และต่อยอดได้จริง โดยทั้งสองฝ่ายนัดหมายประชุมติดตามผลอีกครั้งในกลางเดือนกุมภาพันธ์ เพื่อจัดทำกรอบความร่วมมือและบันทึกข้อตกลง พร้อมเดินหน้าโครงการวิจัยร่วมที่จะช่วยยกระดับงานวิจัยไทยสู่มาตรฐานสากลเพื่อสร้างผลลัพธ์ที่วัดผลได้ (Measurable Outcomes) ต่อไป
